Page 184 - Demo

Udh%u00ebheq%u00ebsi hungarez Matias Rakoshi, 19481Vendosja e regjimeve komuniste dhe e modelit sovjetik n%u00eb Evrop%u00ebn LindoreN%u00eb t%u00eb gjitha l%u00ebvizjet %u00e7lirimtare nga pushtimi nazi-fashist b%u00ebnin pjes%u00eb forca politike q%u00eb shihnin te BS-ja modelin e zhvillimit t%u00eb tyre p%u00ebr t%u00eb ardhmen. N%u00eb vendet e Evrop%u00ebs Lindore, k%u00ebtij elementi iu shtua pushtimi i k%u00ebtyre vendeve nga Ushtria e Kuqe gjat%u00eb ofensiv%u00ebs kund%u00ebr Gjermanis%u00eb dhe aleat%u00ebve t%u00eb saj. Marr%u00ebveshjet mes fuqive fituese parashikonin q%u00eb n%u00eb k%u00ebto vende t%u00eb zhvilloheshin zgjedhje t%u00eb lira, pavar%u00ebsisht se ato konsideroheshin si zon%u00eb e influenc%u00ebs sovjetike. Vendosja e diktaturave komuniste midis viteve 1945-1948 kaloi n%u00eb dy faza.N%u00eb faz%u00ebn e par%u00eb u organizuan zgjedhje t%u00eb lira dhe u formuan qeveri t%u00eb mb%u00ebshtetura n%u00eb koalicione ku komunist%u00ebt ishin n%u00eb pakic%u00eb. N%u00eb Poloni dhe %u00c7ekosllovaki regjimi kishte tipare demokratike t%u00eb sanksionuara edhe n%u00eb kushtetutat e para. N%u00eb Hungari u p%u00ebrmbys monarkia dhe vendi u shpall republik%u00eb. U mor%u00ebn masa p%u00ebr tejkalimin e pasojave t%u00eb luft%u00ebs, u kryen reforma agrare etj.Faza e dyt%u00eb u karakterizua nga forcimi i pozitave t%u00eb partive komuniste, fal%u00eb p%u00ebrkrahjes s%u00eb Ushtris%u00eb s%u00eb Kuqe. Ato mor%u00ebn gradualisht n%u00ebn kontroll levat e pushtetit (gjykata, polici, mjete t%u00eb komunikimit). Forcat nacionaliste dhe konservatore ose u eliminuan, ose mbet%u00ebn vet%u00ebm si fasad%u00eb formale si n%u00eb RDGJ, Poloni apo %u00c7ekosllovaki. Modeli qeveris%u00ebs n%u00eb vendet e Evrop%u00ebs Lindore u kthye n%u00eb nj%u00eb kopje t%u00eb atij sovjetik. Ky model kishte k%u00ebto karakteristika t%u00eb p%u00ebrbashk%u00ebta:N%u00eb planin politik:%u2022 roli sundues i partive komuniste n%u00eb t%u00eb gjitha fushat e jet%u00ebs, private dhe publike;%u2022 terrori dhe p%u00ebrndjekja e kund%u00ebrshtar%u00ebve politik%u00eb, n%u00eb %u00e7do aspekt jet%u00ebsor;%u2022 mosrespektimi i t%u00eb drejtave baz%u00eb t%u00eb njeriut, si: liria e shprehjes, e organizimit etj.N%u00eb planin ekonomik:%u2022 centralizim dhe planifikim shtet%u00ebror q%u00eb kufizonte iniciativ%u00ebn private ekonomike;%u2022 shtet%u00ebzim dhe shoq%u00ebrizim i ekonomis%u00eb (prona shtet%u00ebrore dhe ajo e grupit u b%u00eb thuajse forma e vetme e pron%u00ebsis%u00eb, duke e l%u00ebn%u00eb pron%u00ebn private n%u00eb nj%u00eb rol t%u00eb pap%u00ebrfillsh%u00ebm);%u2022 prioriteti ndaj industris%u00eb s%u00eb r%u00ebnd%u00eb, nd%u00ebrsa nuk iu kushtua v%u00ebmendja e duhur industris%u00eb s%u00eb leht%u00eb dhe ushqimore. P%u00ebr shum%u00eb njer%u00ebz, k%u00ebto ndryshime soll%u00ebn siguri n%u00eb pun%u00ebsim, arsim dhe sh%u00ebrbime 6.10 Blloku Lindor gjat%u00eb viteve 1945-1989Termi %u201ctaktika e sallamit%u201d u p%u00ebrdor p%u00ebr her%u00eb t%u00eb par%u00eb n%u00eb fund t%u00eb viteve %u201940 nga udh%u00ebheq%u00ebsi stalinist hungarez, Matias Rakoshi, p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrshkruar veprimet e Partis%u00eb Komuniste Hugareze. Rakoshi pretendonte se kishte shkat%u00ebrruar partit%u00eb jokomuniste duke %u201ci prer%u00eb ato si feta sallami%u201d. Duke i portretizuar kund%u00ebrshtar%u00ebt e tij si fashist%u00eb (ose t%u00eb pakt%u00ebn simpatizant%u00eb t%u00eb fashizmit), ai arriti t%u00eb eliminonte fillimisht forcat e djathta opozitare, m%u00eb pas forcat e qendr%u00ebs dhe m%u00eb pas, eksponent%u00ebt m%u00eb t%u00eb guximsh%u00ebm t%u00eb krahut t%u00eb majt%u00eb, derisa pjesa e mbetur u b%u00eb bashk%u00ebpun%u00ebtore e regjimit komunist dhe e pushtetit t%u00eb tij.Grimc%u00eb historike182